Co mówi przepis
Art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy zobowiązuje pracodawcę do zapewnienia środków niezbędnych do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników. Pracodawca musi też wyznaczyć pracowników do udzielania pierwszej pomocy oraz do działań przeciwpożarowych i ewakuacji, a także zapewnić łączność ze służbami zewnętrznymi.
Kolejne paragrafy dodają dwie ważne rzeczy. Liczba wyznaczonych osób, ich przeszkolenie i wyposażenie mają uwzględniać rodzaj i poziom zagrożeń. Zadania te pracodawca może też wykonywać sam, jeśli ma odpowiednie przygotowanie — dotyczy to zwykle bardzo małych firm.
Czego w przepisie nie ma
- Konkretnej liczby osób. Nie ma przelicznika „jedna osoba na 20 pracowników”. Decyduje ocena zagrożeń.
- Liczby godzin kursu. Kodeks wymaga przeszkolenia, ale nie określa jego długości. Na rynku standardem są kursy 8–16-godzinne z dużym udziałem ćwiczeń.
- Terminu ważności szkolenia. Dlatego organizatorzy kursów — w tym my — podają własny zalecany termin odświeżenia. U nas to 3 lata.
- Obowiązkowej listy wyposażenia apteczki. O tym piszemy w osobnym tekście o apteczce w firmie.
Jak to przełożyć na organizację
1. Policz zmiany i obszary
Rozrysuj, gdzie i kiedy pracują ludzie. Jeśli firma działa na trzy zmiany, a magazyn jest w osobnym budynku, potrzebujesz przeszkolonej osoby na każdej zmianie w każdym z tych miejsc — i zastępstwa na czas urlopu czy choroby.
2. Sprawdź ocenę ryzyka zawodowego
Zagrożenia z oceny ryzyka podpowiadają, czego uczyć. Przy maszynach tnących szczególnie ważne są krwotoki i opaska uciskowa, przy pracach elektrycznych — porażenie prądem, w kuchni — oparzenia.
3. Wyznacz osoby na piśmie
Przepis nie wymaga konkretnej formy, ale pisemne wyznaczenie (np. polecenie służbowe) z listą osób i obszarów ułatwia kontrolę i sprawia, że każdy wie, kto jest odpowiedzialny.
4. Zadbaj o szkolenie i informację
Wyznaczone osoby przechodzą kurs, a ich nazwiska i numery telefonów wiszą przy apteczkach i na tablicy informacyjnej. Pozostali pracownicy powinni wiedzieć, gdzie są apteczki, AED i do kogo się zwrócić.
5. Zaplanuj odświeżanie
Wpisz do kalendarza datę szkolenia przypominającego. Rotacja pracowników sprawia, że lista wyznaczonych osób dezaktualizuje się szybciej niż zaświadczenia.
Co sprawdza inspektor PIP
Podczas kontroli inspektor pyta zwykle o wyznaczenie osób do udzielania pierwszej pomocy, dokumenty potwierdzające ich przeszkolenie, wyposażenie i oznakowanie apteczek oraz instrukcję udzielania pierwszej pomocy. Zaświadczenia, lista obecności i program, które wydajemy po kursie, odpowiadają na pytanie o przeszkolenie.
Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach wątpliwych warto skonsultować się ze służbą BHP lub prawnikiem.